daemon@ATHENA.MIT.EDU (ghunchu'wI' 'utlh)
Mon Feb 20 12:07:27 2012
In-Reply-To: <6.2.5.6.2.20120205060641.06476f30@flyingstart.ca>
From: "ghunchu'wI' 'utlh" <qunchuy@alcaco.net>
Date: Mon, 20 Feb 2012 12:06:47 -0500
To: Klingon language email discussion forum <tlhingan-hol@kli.org>
Errors-To: tlhingan-hol-bounces@stodi.digitalkingdom.org
--===============2082167763597401194==
Content-Type: multipart/alternative; boundary=f46d042fde2e04bfe204b968539c
--f46d042fde2e04bfe204b968539c
Content-Type: text/plain; charset=ISO-8859-1
On Sun, Feb 5, 2012 at 1:01 PM, Qov <robyn@flyingstart.ca> wrote:
> jatlh Mahoun, "bItlhIjtaHvIS bIqu'be'nIS. bItuHnIS. bIpujnIS. tlhIjtaHvIS
> vay' maqbe'. HeSpu' 'e' lIjqang latlh 'e' tlhob. SeQchu'chugh tlhIjwI' tor.
> mInDu' tIbejqu'Qo'. bIjatlhpu'DI' bIng yIbejchoH."
ngoy'mo' woghwI', vangnISba' woghwI''e'. pIchHa' latlh 'e' qapbe'
tIgh. ponmeH woghwI' tlhoS qoy'nISlaw'.
> yay' 'eSSIm. "chovaq'a'? jItorQo'!" Qaghpu'chugh toy'wI''a' tor.
> Qaghpu'chugh SuvwI' QamnIS 'ej HoS 'angnIS!
>
toH, naDev pImmoHwI' vItu'. vaj'e' bopbe' Yelwiet ghob.
> jatlh Mahoun, "bItornIS jIjatlhbe'. vIQIj neH. torwI' Da tlhIjwI'. muj 'e'
> chID."
>
> jatlh 'eSSIm, "tIy-'a-DIy-'In-SanvaD vIruch. yISuq."
I'm pretty sure there's no canon support for {ruch} having an object. The
"do it" gloss includes the "it" as part of the meaning. I think the
possibly ambiguous {yIruch} would have been preceded by {'e'} if it weren't
a no-object usage.
> Qochbe' Mahoun 'ej jabbI'ID yevmoH.
loSlI'ghach QoQ Qoychugh...nuq bop bom?
> yevHa'moHDI', maHun retlhDaq QamtaH Tiadynsan.
nuqDaq qaS? HoD pa'Daq Tia ghoS'a'?
> be' mInDu' bej 'eSSIm. yel Hol mu'mey jatlh ghIq bIng bejchoH. mughwI'
> chu'ta'DI' Mahoun jatlhqa', "qaghIjpu' 'e' vIHechbe'." bIng bejqa'. QIp mIw
> 'ach tay 'oHchugh tay pabqang. yay'law' chIjwI'. tay ta'Ha'pu' 'e' SIv
> 'eSSIm ghIq jatlh Tiadynsan, "bItlhIj 'e' vIlaj, 'eSSIm Duy."
maj. qaSpu' HeSHom, DaH 'e' lulIjlaH, qar'a'?
> jatlh 'eSSIm, "DulajmoH'a' pInlI'?"
>
> yev Tiadynsan, ghIq mon, "ghobe'. nIteb vIlaj. DutlhIjmoHta''a'?"
>
> jatlh 'eSSIm, "ghobe'. nIteb jItlhIj. mu'mey mughojmoHta' neH."
nIteb vang Tiadynsan. nIteb vang 'eSSIm. nIteb vang Hoch.
> jatlh Tiadynsan, "jurI'qa'DI' qararHa'be'."
>
chong. <'ej qara'qa'DI' mInwI' vIjormoHbe'.>
> mejpu'DI' chIjwI' jatlh Mahoun, "majQa'. SoHvaD Huj tIgh nov 'e' vISov.
> Data'chu'."
>
> jatlh 'eSSIm, "jIvumtaHvIS novpu'vaD jIQumnIS. jIQIpbe'. majatlhnIS.
> yIQol."
>
QumwI' HaSta lulo'taHvIS jatlhlaHbe''a'?
> jatlh Mahoun, "'eSSIm, yImaw'Qo'. wa' Hogh ret choHoH 'e' DanID. jIyIn 'e'
> vImaS. qacholqa' 'e' tuchqu' HungpInwI' 'ej vIneHbe'. mubItmoH qech'e'."
> jatlh 'eSSIm, "HungpInlI' yIqem. Hung nawlogh yIqem. HIghoS neH." jabbI'ID
> van 'eSSIm. Se' DaqtaH may'Duj 'e' yajbe''a' Mahoun?
>
toH. Daqlu' 'e' vIqelbe' jIH. 'ach 'eb jonbe'pu' 'eSSIm. maHoun HoHta' 'e'
nIDmo', tlhIjnIS. nom tay lIjpu''a'?
ghomDI' ghaHvaD torqa', chaq 'e' nab.
> qaSpu'DI' wa' rep jol Qoy 'eSSIm. lojmIt poSmoH. pawpu' wej
> yelwIyyItnganpu'. cha' loDpu' wa' be' je lutu'lu'. Dach Mahoun. Hung
> nawlogh ngeHta'.
>
ngeHta'qu'
> "e'Sem?" jatlh be'.
>
> DunHa' QIchDaj 'ach pongDaj ghovlaH 'eSSIm. jatlh "jIH. nuqneH?"
>
> "Farsajii HungpIn jIH," jatlh be'. "nuHmeylIj Dateyqangya'?" ra'be' 'ach
> jeQchu'. HujtaH QIch.
>
(vajarvaD jalthnISbe'jaj be'vam. not <teq> yajbej.)
> jatlh 'eSSIm, "SaHoHlaHchu' nuH vIHutlhtaHvIS 'e' boSovbe''a'?"
>
buQqa'pu' 'eSSIm Do'Ha'.
-- ghunchu'wI'
--f46d042fde2e04bfe204b968539c
Content-Type: text/html; charset=ISO-8859-1
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable
<div class=3D"gmail_quote">On Sun, Feb 5, 2012 at 1:01 PM, Qov <span dir=3D=
"ltr"><<a href=3D"mailto:robyn@flyingstart.ca">robyn@flyingstart.ca</a>&=
gt;</span> wrote:<br>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh Mahoun, "bItlhIjtaHvIS bIq=
u'be'nIS. bItuHnIS. bIpujnIS. tlhIjtaHvIS vay' maqbe'. HeSp=
u' 'e' lIjqang latlh 'e' tlhob. SeQchu'chugh tlhIjw=
I' tor. mInDu' tIbejqu'Qo'. bIjatlhpu'DI' bIng yIbe=
jchoH."</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>ngoy'mo' woghwI', vangnISba' woghwI''e'. p=
IchHa' latlh 'e' qapbe' tIgh.=A0ponmeH woghwI' tlhoS qo=
y'nISlaw'.=A0</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">yay' 'eSSIm. "chovaq'=
;a'? jItorQo'!" Qaghpu'chugh toy'wI''a' to=
r. Qaghpu'chugh SuvwI' QamnIS 'ej HoS 'angnIS!<br>
</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>toH, naDev pImmoHwI' vItu'. vaj'e' bopbe' Yelwiet =
ghob.</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh Mahoun, "bItornIS jIjatlhb=
e'. vIQIj neH. torwI' Da tlhIjwI'. muj 'e' chID."<=
br>
<br>jatlh 'eSSIm, "tIy-'a-DIy-'In-SanvaD vIruch. yISuq.&qu=
ot;</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>I'm pretty sure there's no canon support for {ruch} having an =
object. The "do it" gloss includes the "it" as part of =
the meaning. I think the possibly ambiguous {yIruch} would have=A0been prec=
eded by=A0{'e'} if it weren't a no-object usage.=A0=A0</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">Qochbe' Mahoun 'ej jabbI'=
ID yevmoH.=A0=A0</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>loSlI'ghach QoQ Qoychugh...nuq bop bom?=A0=A0</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">yevHa'moHDI', maHun retlhDaq =
QamtaH Tiadynsan.=A0</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>nuqDaq qaS? HoD pa'Daq Tia ghoS'a'?=A0=A0</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">be' mInDu' bej 'eSSIm. ye=
l Hol mu'mey jatlh ghIq bIng bejchoH. mughwI' chu'ta'DI'=
; Mahoun jatlhqa', "qaghIjpu' 'e' vIHechbe'."=
bIng bejqa'. QIp mIw 'ach tay 'oHchugh tay pabqang. yay'la=
w' chIjwI'. tay ta'Ha'pu' 'e' SIv 'eSSIm gh=
Iq jatlh Tiadynsan, "bItlhIj 'e' vIlaj, 'eSSIm Duy."=
=A0</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>maj. qaSpu' HeSHom, DaH=A0'e' lulIjlaH, qar'a'?</d=
iv>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh 'eSSIm, "DulajmoH'=
a' pInlI'?"<br><br>yev Tiadynsan, ghIq mon, "ghobe'. =
nIteb vIlaj. DutlhIjmoHta''a'?"<br>
<br>jatlh 'eSSIm, "ghobe'. nIteb jItlhIj. mu'mey mughojmoH=
ta' neH."</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>nIteb vang Tiadynsan. nIteb vang 'eSSIm. nIteb vang Hoch.</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh Tiadynsan, "jurI'qa=
9;DI' qararHa'be'."<br></blockquote>
<div>=A0</div>
<div>=A0chong. <'ej qara'qa'DI' mInwI' vIjormoHbe=
9;.></div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">mejpu'DI' chIjwI' jatlh M=
ahoun, "majQa'. SoHvaD Huj tIgh nov 'e' vISov. Data'ch=
u'." <br>
<br>jatlh 'eSSIm, "jIvumtaHvIS novpu'vaD jIQumnIS. jIQIpbe'=
;. majatlhnIS. yIQol."<br></blockquote>
<div>=A0</div>
<div>QumwI' HaSta lulo'taHvIS jatlhlaHbe''a'?</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh Mahoun, "'eSSIm, yImaw=
'Qo'. wa' Hogh ret choHoH 'e' DanID. jIyIn 'e' =
vImaS. qacholqa' 'e' tuchqu' HungpInwI' 'ej vIneHbe=
'. mubItmoH qech'e'." </blockquote>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote"><br>jatlh 'eSSIm, "HungpInlI=
' yIqem. Hung nawlogh yIqem. HIghoS neH." jabbI'ID van 'eS=
SIm. Se' DaqtaH may'Duj 'e' yajbe''a'=A0 Mahoun=
?<br>
</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>toH. Daqlu' 'e' vIqelbe' jIH. 'ach 'eb jonbe&#=
39;pu' 'eSSIm. maHoun HoHta' 'e' nIDmo', tlhIjnIS. =
nom tay lIjpu''a'?</div>
<div>ghomDI'=A0ghaHvaD torqa', chaq 'e' nab.</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">qaSpu'DI' wa' rep jol Qoy=
'eSSIm. lojmIt poSmoH. pawpu' wej yelwIyyItnganpu'. cha' l=
oDpu' wa' be' je lutu'lu'. Dach Mahoun. Hung nawlogh ng=
eHta'.<br>
</blockquote>
<div>ngeHta'qu'</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">"e'Sem?" jatlh be'.=
<br><br>DunHa' QIchDaj 'ach pongDaj ghovlaH 'eSSIm. jatlh "=
;jIH. nuqneH?"<br>
<br>"Farsajii HungpIn jIH," jatlh be'. "nuHmeylIj Dateyq=
angya'?" ra'be' 'ach jeQchu'. HujtaH QIch.<br></bl=
ockquote>
<div>(vajarvaD jalthnISbe'jaj be'vam. not <teq> yajbej.)</div=
>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh 'eSSIm, "SaHoHlaHchu&#=
39; nuH vIHutlhtaHvIS 'e' boSovbe''a'?"<br></block=
quote>
<div>=A0</div>
<div>buQqa'pu' 'eSSIm Do'Ha'.</div>
<div>=A0</div>
<div>-- ghunchu'wI'</div></div>
--f46d042fde2e04bfe204b968539c--
--===============2082167763597401194==
Content-Type: text/plain; charset="us-ascii"
MIME-Version: 1.0
Content-Transfer-Encoding: 7bit
Content-Disposition: inline
_______________________________________________
Tlhingan-hol mailing list
Tlhingan-hol@stodi.digitalkingdom.org
http://stodi.digitalkingdom.org/mailman/listinfo/tlhingan-hol
--===============2082167763597401194==--