[92243] in tlhIngan-Hol

home help back first fref pref prev next nref lref last post

Re: [Tlhingan-hol] nuq bop bom: 'ay' wa'vatlh loSmaH jav:

daemon@ATHENA.MIT.EDU (ghunchu'wI' 'utlh)
Mon Feb 20 12:07:27 2012

In-Reply-To: <6.2.5.6.2.20120205060641.06476f30@flyingstart.ca>
From: "ghunchu'wI' 'utlh" <qunchuy@alcaco.net>
Date: Mon, 20 Feb 2012 12:06:47 -0500
To: Klingon language email discussion forum <tlhingan-hol@kli.org>
Errors-To: tlhingan-hol-bounces@stodi.digitalkingdom.org

--===============2082167763597401194==
Content-Type: multipart/alternative; boundary=f46d042fde2e04bfe204b968539c

--f46d042fde2e04bfe204b968539c
Content-Type: text/plain; charset=ISO-8859-1

On Sun, Feb 5, 2012 at 1:01 PM, Qov <robyn@flyingstart.ca> wrote:

> jatlh Mahoun, "bItlhIjtaHvIS bIqu'be'nIS. bItuHnIS. bIpujnIS. tlhIjtaHvIS
> vay' maqbe'. HeSpu' 'e' lIjqang latlh 'e' tlhob. SeQchu'chugh tlhIjwI' tor.
> mInDu' tIbejqu'Qo'. bIjatlhpu'DI' bIng yIbejchoH."


ngoy'mo' woghwI', vangnISba' woghwI''e'. pIchHa' latlh 'e' qapbe'
tIgh. ponmeH woghwI' tlhoS qoy'nISlaw'.


> yay' 'eSSIm. "chovaq'a'? jItorQo'!" Qaghpu'chugh toy'wI''a' tor.
> Qaghpu'chugh SuvwI' QamnIS 'ej HoS 'angnIS!
>

toH, naDev pImmoHwI' vItu'. vaj'e' bopbe' Yelwiet ghob.


> jatlh Mahoun, "bItornIS jIjatlhbe'. vIQIj neH. torwI' Da tlhIjwI'. muj 'e'
> chID."
>
> jatlh 'eSSIm, "tIy-'a-DIy-'In-SanvaD vIruch. yISuq."


I'm pretty sure there's no canon support for {ruch} having an object. The
"do it" gloss includes the "it" as part of the meaning. I think the
possibly ambiguous {yIruch} would have been preceded by {'e'} if it weren't
a no-object usage.


> Qochbe' Mahoun 'ej jabbI'ID yevmoH.


loSlI'ghach QoQ Qoychugh...nuq bop bom?


> yevHa'moHDI', maHun retlhDaq QamtaH Tiadynsan.


nuqDaq qaS? HoD pa'Daq Tia ghoS'a'?


> be' mInDu' bej 'eSSIm. yel Hol mu'mey jatlh ghIq bIng bejchoH. mughwI'
> chu'ta'DI' Mahoun jatlhqa', "qaghIjpu' 'e' vIHechbe'." bIng bejqa'. QIp mIw
> 'ach tay 'oHchugh tay pabqang. yay'law' chIjwI'. tay ta'Ha'pu' 'e' SIv
> 'eSSIm ghIq jatlh Tiadynsan, "bItlhIj 'e' vIlaj, 'eSSIm Duy."


maj. qaSpu' HeSHom, DaH 'e' lulIjlaH, qar'a'?


> jatlh 'eSSIm, "DulajmoH'a' pInlI'?"
>
> yev Tiadynsan, ghIq mon, "ghobe'. nIteb vIlaj. DutlhIjmoHta''a'?"
>
> jatlh 'eSSIm, "ghobe'. nIteb jItlhIj. mu'mey mughojmoHta' neH."


nIteb vang Tiadynsan. nIteb vang 'eSSIm. nIteb vang Hoch.


> jatlh Tiadynsan, "jurI'qa'DI' qararHa'be'."
>

 chong. <'ej qara'qa'DI' mInwI' vIjormoHbe'.>


> mejpu'DI' chIjwI' jatlh Mahoun, "majQa'. SoHvaD Huj tIgh nov 'e' vISov.
> Data'chu'."
>
> jatlh 'eSSIm, "jIvumtaHvIS novpu'vaD jIQumnIS. jIQIpbe'. majatlhnIS.
> yIQol."
>

QumwI' HaSta lulo'taHvIS jatlhlaHbe''a'?


> jatlh Mahoun, "'eSSIm, yImaw'Qo'. wa' Hogh ret choHoH 'e' DanID. jIyIn 'e'
> vImaS. qacholqa' 'e' tuchqu' HungpInwI' 'ej vIneHbe'. mubItmoH qech'e'."


> jatlh 'eSSIm, "HungpInlI' yIqem. Hung nawlogh yIqem. HIghoS neH." jabbI'ID
> van 'eSSIm. Se' DaqtaH may'Duj 'e' yajbe''a'  Mahoun?
>

toH. Daqlu' 'e' vIqelbe' jIH. 'ach 'eb jonbe'pu' 'eSSIm. maHoun HoHta' 'e'
nIDmo', tlhIjnIS. nom tay lIjpu''a'?
ghomDI' ghaHvaD torqa', chaq 'e' nab.


> qaSpu'DI' wa' rep jol Qoy 'eSSIm. lojmIt poSmoH. pawpu' wej
> yelwIyyItnganpu'. cha' loDpu' wa' be' je lutu'lu'. Dach Mahoun. Hung
> nawlogh ngeHta'.
>
ngeHta'qu'


> "e'Sem?" jatlh be'.
>
> DunHa' QIchDaj 'ach pongDaj ghovlaH 'eSSIm. jatlh "jIH. nuqneH?"
>
> "Farsajii HungpIn jIH," jatlh be'. "nuHmeylIj Dateyqangya'?" ra'be' 'ach
> jeQchu'. HujtaH QIch.
>
(vajarvaD jalthnISbe'jaj be'vam. not <teq> yajbej.)


> jatlh 'eSSIm, "SaHoHlaHchu' nuH vIHutlhtaHvIS 'e' boSovbe''a'?"
>

buQqa'pu' 'eSSIm Do'Ha'.

-- ghunchu'wI'

--f46d042fde2e04bfe204b968539c
Content-Type: text/html; charset=ISO-8859-1
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable

<div class=3D"gmail_quote">On Sun, Feb 5, 2012 at 1:01 PM, Qov <span dir=3D=
"ltr">&lt;<a href=3D"mailto:robyn@flyingstart.ca">robyn@flyingstart.ca</a>&=
gt;</span> wrote:<br>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh Mahoun, &quot;bItlhIjtaHvIS bIq=
u&#39;be&#39;nIS. bItuHnIS. bIpujnIS. tlhIjtaHvIS vay&#39; maqbe&#39;. HeSp=
u&#39; &#39;e&#39; lIjqang latlh &#39;e&#39; tlhob. SeQchu&#39;chugh tlhIjw=
I&#39; tor. mInDu&#39; tIbejqu&#39;Qo&#39;. bIjatlhpu&#39;DI&#39; bIng yIbe=
jchoH.&quot;</blockquote>


<div>=A0</div>
<div>ngoy&#39;mo&#39; woghwI&#39;, vangnISba&#39; woghwI&#39;&#39;e&#39;. p=
IchHa&#39; latlh &#39;e&#39; qapbe&#39; tIgh.=A0ponmeH woghwI&#39; tlhoS qo=
y&#39;nISlaw&#39;.=A0</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">yay&#39; &#39;eSSIm. &quot;chovaq&#39=
;a&#39;? jItorQo&#39;!&quot; Qaghpu&#39;chugh toy&#39;wI&#39;&#39;a&#39; to=
r. Qaghpu&#39;chugh SuvwI&#39; QamnIS &#39;ej HoS &#39;angnIS!<br>

</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>toH, naDev pImmoHwI&#39; vItu&#39;. vaj&#39;e&#39; bopbe&#39; Yelwiet =
ghob.</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh Mahoun, &quot;bItornIS jIjatlhb=
e&#39;. vIQIj neH. torwI&#39; Da tlhIjwI&#39;. muj &#39;e&#39; chID.&quot;<=
br>

<br>jatlh &#39;eSSIm, &quot;tIy-&#39;a-DIy-&#39;In-SanvaD vIruch. yISuq.&qu=
ot;</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>I&#39;m pretty sure there&#39;s no canon support for {ruch} having an =
object. The &quot;do it&quot; gloss includes the &quot;it&quot; as part of =
the meaning. I think the possibly ambiguous {yIruch} would have=A0been prec=
eded by=A0{&#39;e&#39;} if it weren&#39;t a no-object usage.=A0=A0</div>


<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">Qochbe&#39; Mahoun &#39;ej jabbI&#39;=
ID yevmoH.=A0=A0</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>loSlI&#39;ghach QoQ Qoychugh...nuq bop bom?=A0=A0</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">yevHa&#39;moHDI&#39;, maHun retlhDaq =
QamtaH Tiadynsan.=A0</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>nuqDaq qaS? HoD pa&#39;Daq Tia ghoS&#39;a&#39;?=A0=A0</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">be&#39; mInDu&#39; bej &#39;eSSIm. ye=
l Hol mu&#39;mey jatlh ghIq bIng bejchoH. mughwI&#39; chu&#39;ta&#39;DI&#39=
; Mahoun jatlhqa&#39;, &quot;qaghIjpu&#39; &#39;e&#39; vIHechbe&#39;.&quot;=
 bIng bejqa&#39;. QIp mIw &#39;ach tay &#39;oHchugh tay pabqang. yay&#39;la=
w&#39; chIjwI&#39;. tay ta&#39;Ha&#39;pu&#39; &#39;e&#39; SIv &#39;eSSIm gh=
Iq jatlh Tiadynsan, &quot;bItlhIj &#39;e&#39; vIlaj, &#39;eSSIm Duy.&quot;=
=A0</blockquote>


<div>=A0</div>
<div>maj. qaSpu&#39; HeSHom, DaH=A0&#39;e&#39; lulIjlaH, qar&#39;a&#39;?</d=
iv>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh &#39;eSSIm, &quot;DulajmoH&#39;=
a&#39; pInlI&#39;?&quot;<br><br>yev Tiadynsan, ghIq mon, &quot;ghobe&#39;. =
nIteb vIlaj. DutlhIjmoHta&#39;&#39;a&#39;?&quot;<br>

<br>jatlh &#39;eSSIm, &quot;ghobe&#39;. nIteb jItlhIj. mu&#39;mey mughojmoH=
ta&#39; neH.&quot;</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>nIteb vang Tiadynsan. nIteb vang &#39;eSSIm. nIteb vang Hoch.</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh Tiadynsan, &quot;jurI&#39;qa&#3=
9;DI&#39; qararHa&#39;be&#39;.&quot;<br></blockquote>
<div>=A0</div>
<div>=A0chong. &lt;&#39;ej qara&#39;qa&#39;DI&#39; mInwI&#39; vIjormoHbe&#3=
9;.&gt;</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">mejpu&#39;DI&#39; chIjwI&#39; jatlh M=
ahoun, &quot;majQa&#39;. SoHvaD Huj tIgh nov &#39;e&#39; vISov. Data&#39;ch=
u&#39;.&quot; <br>

<br>jatlh &#39;eSSIm, &quot;jIvumtaHvIS novpu&#39;vaD jIQumnIS. jIQIpbe&#39=
;. majatlhnIS. yIQol.&quot;<br></blockquote>
<div>=A0</div>
<div>QumwI&#39; HaSta lulo&#39;taHvIS jatlhlaHbe&#39;&#39;a&#39;?</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh Mahoun, &quot;&#39;eSSIm, yImaw=
&#39;Qo&#39;. wa&#39; Hogh ret choHoH &#39;e&#39; DanID. jIyIn &#39;e&#39; =
vImaS. qacholqa&#39; &#39;e&#39; tuchqu&#39; HungpInwI&#39; &#39;ej vIneHbe=
&#39;. mubItmoH qech&#39;e&#39;.&quot; </blockquote>


<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote"><br>jatlh &#39;eSSIm, &quot;HungpInlI=
&#39; yIqem. Hung nawlogh yIqem. HIghoS neH.&quot; jabbI&#39;ID van &#39;eS=
SIm. Se&#39; DaqtaH may&#39;Duj &#39;e&#39; yajbe&#39;&#39;a&#39;=A0 Mahoun=
?<br>

</blockquote>
<div>=A0</div>
<div>toH. Daqlu&#39; &#39;e&#39; vIqelbe&#39; jIH. &#39;ach &#39;eb jonbe&#=
39;pu&#39; &#39;eSSIm. maHoun HoHta&#39; &#39;e&#39; nIDmo&#39;, tlhIjnIS. =
nom tay lIjpu&#39;&#39;a&#39;?</div>
<div>ghomDI&#39;=A0ghaHvaD torqa&#39;, chaq &#39;e&#39; nab.</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">qaSpu&#39;DI&#39; wa&#39; rep jol Qoy=
 &#39;eSSIm. lojmIt poSmoH. pawpu&#39; wej yelwIyyItnganpu&#39;. cha&#39; l=
oDpu&#39; wa&#39; be&#39; je lutu&#39;lu&#39;. Dach Mahoun. Hung nawlogh ng=
eHta&#39;.<br>

</blockquote>
<div>ngeHta&#39;qu&#39;</div>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">&quot;e&#39;Sem?&quot; jatlh be&#39;.=
<br><br>DunHa&#39; QIchDaj &#39;ach pongDaj ghovlaH &#39;eSSIm. jatlh &quot=
;jIH. nuqneH?&quot;<br>

<br>&quot;Farsajii HungpIn jIH,&quot; jatlh be&#39;. &quot;nuHmeylIj Dateyq=
angya&#39;?&quot; ra&#39;be&#39; &#39;ach jeQchu&#39;. HujtaH QIch.<br></bl=
ockquote>
<div>(vajarvaD jalthnISbe&#39;jaj be&#39;vam. not &lt;teq&gt; yajbej.)</div=
>
<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">jatlh &#39;eSSIm, &quot;SaHoHlaHchu&#=
39; nuH vIHutlhtaHvIS &#39;e&#39; boSovbe&#39;&#39;a&#39;?&quot;<br></block=
quote>


<div>=A0</div>
<div>buQqa&#39;pu&#39; &#39;eSSIm Do&#39;Ha&#39;.</div>
<div>=A0</div>
<div>-- ghunchu&#39;wI&#39;</div></div>

--f46d042fde2e04bfe204b968539c--


--===============2082167763597401194==
Content-Type: text/plain; charset="us-ascii"
MIME-Version: 1.0
Content-Transfer-Encoding: 7bit
Content-Disposition: inline

_______________________________________________
Tlhingan-hol mailing list
Tlhingan-hol@stodi.digitalkingdom.org
http://stodi.digitalkingdom.org/mailman/listinfo/tlhingan-hol

--===============2082167763597401194==--


home help back first fref pref prev next nref lref last post