[89575] in tlhIngan-Hol
chIjwI' tIQ bom: 'ay' loS
daemon@ATHENA.MIT.EDU (Rohan Fenwick - QeS 'utlh)
Sun Sep 11 08:30:57 2011
From: Rohan Fenwick - QeS 'utlh <qeslagh@hotmail.com>
To: <tlhingan-hol@kli.org>
Date: Sun, 11 Sep 2011 22:25:03 +1000
Errors-to: tlhingan-hol-bounce@kli.org
Reply-to: tlhingan-hol@kli.org
This section came relatively easily for the most part as well. So easily
that I ran straight on to Part V - but after five verses it's proving a
bit more intractable than the previous ones have. So I'm battling on with
that and in the meantime, this is Part IV of chIjwI' tIQ bom, in which the
mariner takes stock of his environment and tries to deal with the curse
put on him by his dead crew.
Comments, suggestions, criticisms, accusations and disbelief are welcome
as usual. botIvjaj.
chIjwI' tIQ bom: 'ay' loS
< choghIjtaH, 'ej mughIjtaH je
ghoplIj lang, chIjwI' tIQ!
bIlang, bIDoq; lam vIl Darur,
lam vIl'e' So'bogh bIQ.
mughIjtaH mInlIj boch SoH je,
mughIj je ghoplIj lang. >
< SawtaHghach meb, yIHajchoHQo'!
taH porghvam'e' net 'ang.
jImob, jImob, reH, reH jImob,
bIQ'a'Daq taH pagh qa'![1]
pagh qa' quv vupmoHchu'taH ghob,
mujoy'taHvIS bep'a'.
choQ ravDaq Qot Heghpu'bogh lom,
law'qu' loDpu' 'ej 'IH:
'ej yIntaH charbogh wa''uy' Dep;
jIyIntaHqu' je jIH.
'ej ngImtaHbogh bIQ'a' vIbej,
'oHvo' mInwIj vIteq;
ghIq ngImtaHbogh choQ rav vIbej,
pa' ratlh Heghpu'bogh beq.
QunwI' vIjatlhchoH 'e' vInID,
'ach Qun SoQ tlhuDlu'pa',
jItlhuplaH neH - mIghlaw'bogh wab,
'ej tIqwIj QaDmoHta'.
mInDu'wIj'e' vISoQmoHchu',
moQDu' lumoqlu'law';
chalvo', bIQvo', bIQvo', chalvo'
mInDaq tep 'ugh lanlu'law'mo',
'ej Dechmo' lommey law'.
bIrbogh bIQ na' tlhuD ghIvDu'chaj,
nonbe' 'ej He'So'be';
muleghmo' qabDu'chaj jI'Igh,
'ej 'e' vIlIjlaHbe'.
veqlarghvaD qa' nob 'IghmoHbogh
mIn'e' ghajbogh puq chun.
'ach 'Ighbogh lom mIn'e' mIgh woch
puq chun mIn'e' mIgh run!
Soch jaj, Soch ram vI'IghmoHlu',
'ach reH Hegh mIn vIjun.
chalDaq toS vIHtaHbogh maS'e',
Hoch DaqDaq ratlhtaHQo'.
QIt chalDaq Sal 'ej jenchoH 'oH,
tlhejmoHmeH cha' Hov vo':
poH bIr yav So'bogh chuchHom rur
bIQ ghun luSo'bogh tIH:
'ach DaqDaq So'bogh Duj QIb tIn,
meQlaw'taH bIQvetlh, leghDI' mIn:
Doqqu' 'ej mIgh; not vIH.
Dujmaj QIb 'emDaq bIQ vIbej
vIHtaHvIS ghargh ghotI':
wovqu'bogh Hemey chIS leng bIH;
porghchajvo' pum HovHommey 'IH
'ej boch, bIQvo' SalDI'.
Dujmaj QIb botlhDaq vIHtaHvIS
ghargh jechmey nguv vIHo':
SuDqu' 'ej qIj, jIr bIH 'ej laq;
bIQ bIngDaq, gharghmeyvetlh HeDaq
panlaw' meQbogh vaHbo'.
'o [2] Quchbogh Dep! 'IHchu'ghachchaj
lumaqlaHbe' nuvpu':
bIHvaD muSHa'ghach tlhuD tIqwIj
'ej bIH vIquvmoHchu'.
muvupchoHbej mu'avbogh qa',
'ej bIH vIquvmoHchu'.
ngugh QunwI'vaD jIjatlhchoHlaH,
'ej tagha' mongwIjvo'
ngaQHa'choH yatqap, bIQDaq pum;
baS ngogh rur, vaj tlhotQo'.
--------
[1] In the absence of a word for "be wide", I've recast here. Klingon
has a lot of vertical verbs - jen, 'eS, woch, run, 'ab, Saw' - but
almost nothing for the horizontal.
[2] Very glad to have this word!