[94211] in tlhIngan-Hol

home help back first fref pref prev next nref lref last post

Re: [Tlhingan-hol] nuq bop bom: 'ay' cha'vatlh cha'maH chorgh:

daemon@ATHENA.MIT.EDU (ghunchu'wI' 'utlh)
Mon Jul 30 16:43:02 2012

In-Reply-To: <6.2.5.6.2.20120702131049.04692440@flyingstart.ca>
From: "ghunchu'wI' 'utlh" <qunchuy@alcaco.net>
Date: Mon, 30 Jul 2012 16:42:24 -0400
To: Klingon language email discussion forum <tlhingan-hol@kli.org>
Errors-To: tlhingan-hol-bounces@stodi.digitalkingdom.org

--===============1354737652517686841==
Content-Type: multipart/alternative; boundary=14dae9340aaf94071a04c6121aae

--14dae9340aaf94071a04c6121aae
Content-Type: text/plain; charset=ISO-8859-1
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable

On Tue, Jul 3, 2012 at 12:43 PM, Qov <robyn@flyingstart.ca> wrote:

> 228 maghlu'
>

mIghwI' maghlu''a'? quvwI' maghlu''a'? ghaH maghlu'bogh vISovmeH pe'vIl
vIlaD.


> =ABDaH=BB, jatlh qoreQ. =ABtlhIH. nuq boghoS?=BB nab Del vajar. jonwI' ch=
oQ
> luDoQmeH lotlhwI'pu', veQ lI' choQDaq vajar QollaH qoreQ


**
I'll accept it either way, but I need to point out that you're using {Qol}
inconsistently. Until this instance, I think you were consistent in placing
the traveler as the subject. Here, though, you've treated it the way you do
{jol}, with the transporter operator as the subject and the person
traveling as the object (which is my preference, incidentally).


> 'ej chaHvaD ghu' QIjlaH vajar, Hung HotlhwI'Daq jIHtaHvIS Hota'ro', ghuta=
r
> je. muD rIlDI' vajar,


What I get most strongly from {muD rIl} is "blow a raspberry". After
careful thought, I guess you mean "give a thumbs up sign". Either of them
could be a reasonable signal.

> jonwI' choQDaq lotlhwI' ghom lujol.
>
jol qoreQ 'ar? toH, nIteb vajar jollu' 'e' vIyajchoH. jolpa'Daq ratlh
latlhpu'.

> nab laj qoreQ. jolpat ravDaq gho' vajar. nISwI' beH, betleH je qemtaH
> vajar[274],
>
pu' HIchDaj lonpu''a'?

> 'ach lotlhwI'pu' HIvmoHbe'meH DubDajDaq beH qem 'ej ghopDajvo' HuStaH neH
> betleH. jolpat SeHlaw buS qoreQ 'ej leQmey law' 'uy. tagha' vajar
> leghlaHghach wewchoHmoH jol 'ej ngoSchoH pa'.
>
> ngoSHa'lI' chob chIm. lurghDaj wIvmeH 'IjchoH vajar. ghaH tlhopDaq
> ghoghmey QoylaHmo' DuvchoH. lotlhwI'pu'vaD jatlhrupmeH pur vajar. Huj. ma=
y'
> larghlaHbe'. chaq chobvamvaD jaS 'el muD ngeb.
>
pagh chaq chIch chob mujDaq jolta' lotlhbe'bogh qoreQ.

> vajar retlhDaq pum vay' mach. ngu'laHpa' vajar, jor. wovqu'choHmo' chob,
> leghlaHbe'. pe'vIl muplaw'mo' muD tlhoS tlhuHlaHbe'.
>
ghaytan QoylaHbe' je.

> nom chob lu'el negh law'. 'omqu'bej vajar 'ach chIch Hub'eghrupbe'pu'mo'
> lujchu'.
>
**
chIch wunmo', chaq <-ta'> qaq law' <-pu'> qaq puS.

> vulchoH. mInDu'Daj poSqa'laHDI', joy'wI' pa'Daq ghaHtaH.
>
qab De' 'ej QaQ De'. jonba'ta' qImyal. 'ach Do'qu'chugh 'ej valchugh,
pa'Daq jollu' 'e' chaw'meH Hung pat ngeplaH.

> vajar 'emDaq yebDu'Daj tay'moH tlhoy' rarbogh mIrmey Qey'e'. DaSmey
> tuQbe'taH. ngIbDu'Daj rartaH je mIr, 'ej rav rar. 'oy'choH volchaHDu'Daj.
>
**
I can make {tlhoy'/rav rar mIr} work without stretching the meaning of
{rar} to include a "connect *to*" idea, but just barely. Rephrasing it is
not necessary, but it might make it read a little more smoothly.

> ngaQHa'moHwI' wab Qoy. poSmoH lojmIt 'ej 'el qImyal Sa'. quSDaq ba'choH
> Sa'. vajar bejchoH Sa'. tlhoy' bejtaH vajar 'ach Sa' leghlaH.
>
After having {bej} used this way often in the story, "facing the wall"
comes very easily to mind. I hope it isn't an abuse of the word's true
meaning.

> jatlh qImyal, =ABqanoHHa'pu', vajar HoD. qIQmeH yaSpu'wI' DaponlaH 'e'
> vIloybe'. 'et tach boQaw'pu' ja' HungpInwI'. bIHem'a'?=BB
>
tach Qaw'pu' 'e' buSlaw' HungpIn. raSmeyvetlh SaHqu'ba' jay'! ram'a'
Heghbogh negh?

**
{ja'} isn't being used the way I expect that it should here: {boQaw'pu'}
has the wrong prefix for it to be reported speech.

> 'et tach SaH'a' Sa'? QaSDaj nawlogh luQaw'ta' je.
>
tu' je vajar. maj.

> jatlh vajar, =ABqIQchoHmeH vIponbe'. qIQrup chaH. 'eb vInob neH.=BB
>
> jatlh qImyal, =ABQupwI'pu'vaD 'eb Danobmo' loQ bInoy. pIj nInaD
> nItoy'pu'bogh beqpu'.=BB
>
> noy'a' vajar? machmo' Dugh 'ej pIj Dalmo' Qu'meyDaj, reH vajar toy' beqpu=
'
> Qup, beqpu''e' lajHa'ta'bogh latlhpu' je. ghojmoHtaH vajar. ghojmoH 'e' t=
Iv
> 'ej ghojwI'pu'Daj SaHqu'.
>
maj. ja' vIttlhegh lI' =ABghojwI'pu'lI' tISaH=BB.

> pIj Dujmey potlh toy'choH, vajar toy'pu'DI'. chaHmo' Hem vajar. jatlh
> =ABvIvuvmo' 'ej vIghongbe'mo' batlh mutoy'.=BB
>
vuvbe' qImyal 'ej ghong, 'e' chuplaw' vajar.

> mIwmeyDaj ghojwI'pu'Daj je DelmeH vajar yu'choH qImyal. peghmey bIHbe'mo'
> jatlhqang vajar. 'op mIwmeyDaj Ho' qImyal. 'oy'taH vajar volchaHDu' 'ach
> ghu'vam SIQlaHbej.
>
wej qImyal Dup vIyaj. peghDaj ghojpu' Qa'bar 'e' Sovbe''a'?

-- ghunchu'wI'

--14dae9340aaf94071a04c6121aae
Content-Type: text/html; charset=ISO-8859-1
Content-Transfer-Encoding: quoted-printable

<div>On Tue, Jul 3, 2012 at 12:43 PM, Qov &lt;<a href=3D"mailto:robyn@flyin=
gstart.ca">robyn@flyingstart.ca</a>&gt; wrote:</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<div>228 maghlu&#39;</div></blockquote>
<div>=A0</div>
<div>mIghwI&#39; maghlu&#39;&#39;a&#39;? quvwI&#39; maghlu&#39;&#39;a&#39;?=
 ghaH maghlu&#39;bogh vISovmeH pe&#39;vIl vIlaD.<br>=A0<br></div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">=ABDaH=BB, jatlh qoreQ. =ABtlhIH. nuq=
 boghoS?=BB nab Del vajar. jonwI&#39; choQ luDoQmeH lotlhwI&#39;pu&#39;, ve=
Q lI&#39; choQDaq vajar QollaH qoreQ</blockquote>


<div>=A0</div>
<div>**<br>I&#39;ll accept it either way, but I need to point out that you&=
#39;re using {Qol} inconsistently. Until this instance, I think you were co=
nsistent in placing the traveler as the subject. Here, though, you&#39;ve t=
reated it the way you do {jol}, with the transporter operator as the subjec=
t and the person traveling as the object (which is my preference, incidenta=
lly).</div>


<div>=A0</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">&#39;ej chaHvaD ghu&#39; QIjlaH vajar=
, Hung HotlhwI&#39;Daq jIHtaHvIS Hota&#39;ro&#39;, ghutar je. muD rIlDI&#39=
; vajar,</blockquote>


<div>=A0</div>
<div>What I get most strongly from {muD rIl} is &quot;blow a raspberry&quot=
;. After careful thought, I guess you mean &quot;give a thumbs up sign&quot=
;. Either of them could be a reasonable signal.</div>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>jonwI&#39; choQDaq lotlhwI&#39; ghom lujol.</p></blockquote>
<p>jol qoreQ &#39;ar? toH, nIteb vajar jollu&#39; &#39;e&#39; vIyajchoH. jo=
lpa&#39;Daq ratlh latlhpu&#39;.</p>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>nab laj qoreQ. jolpat ravDaq gho&#39; vajar. nISwI&#39; beH, betleH je q=
emtaH vajar[274],</p></blockquote>
<p>pu&#39; HIchDaj lonpu&#39;&#39;a&#39;?</p>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>&#39;ach lotlhwI&#39;pu&#39; HIvmoHbe&#39;meH DubDajDaq beH qem &#39;ej =
ghopDajvo&#39; HuStaH neH betleH. jolpat SeHlaw buS qoreQ &#39;ej leQmey la=
w&#39; &#39;uy. tagha&#39; vajar leghlaHghach wewchoHmoH jol &#39;ej ngoSch=
oH pa&#39;.<br>

<br>ngoSHa&#39;lI&#39; chob chIm. lurghDaj wIvmeH &#39;IjchoH vajar. ghaH t=
lhopDaq ghoghmey QoylaHmo&#39; DuvchoH. lotlhwI&#39;pu&#39;vaD jatlhrupmeH =
pur vajar. Huj. may&#39; larghlaHbe&#39;. chaq chobvamvaD jaS &#39;el muD n=
geb.</p>

</blockquote>
<p>pagh chaq chIch chob mujDaq jolta&#39; lotlhbe&#39;bogh qoreQ.</p>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>vajar retlhDaq pum vay&#39; mach. ngu&#39;laHpa&#39; vajar, jor. wovqu&#=
39;choHmo&#39; chob, leghlaHbe&#39;. pe&#39;vIl muplaw&#39;mo&#39; muD tlho=
S tlhuHlaHbe&#39;.</p></blockquote>
<p>ghaytan QoylaHbe&#39; je.</p>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>nom chob lu&#39;el negh law&#39;. &#39;omqu&#39;bej vajar &#39;ach chIch=
 Hub&#39;eghrupbe&#39;pu&#39;mo&#39; lujchu&#39;. </p></blockquote>
<p>**<br>chIch wunmo&#39;, chaq &lt;-ta&#39;&gt; qaq law&#39; &lt;-pu&#39;&=
gt; qaq puS.</p>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>vulchoH. mInDu&#39;Daj poSqa&#39;laHDI&#39;, joy&#39;wI&#39; pa&#39;Daq =
ghaHtaH.</p></blockquote>
<p>qab De&#39; &#39;ej QaQ De&#39;. jonba&#39;ta&#39; qImyal. &#39;ach Do&#=
39;qu&#39;chugh &#39;ej valchugh, pa&#39;Daq jollu&#39; &#39;e&#39; chaw&#3=
9;meH Hung pat ngeplaH.</p>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>vajar &#39;emDaq yebDu&#39;Daj tay&#39;moH tlhoy&#39; rarbogh mIrmey Qey=
&#39;e&#39;. DaSmey tuQbe&#39;taH. ngIbDu&#39;Daj rartaH je mIr, &#39;ej ra=
v rar. &#39;oy&#39;choH volchaHDu&#39;Daj.</p></blockquote>
<p>**<br>I can make {tlhoy&#39;/rav rar mIr} work without stretching the me=
aning of {rar} to include a &quot;connect *to*&quot; idea, but just barely.=
 Rephrasing it is not necessary, but it might make it read a little more sm=
oothly.</p>


<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>ngaQHa&#39;moHwI&#39; wab Qoy. poSmoH lojmIt &#39;ej &#39;el qImyal Sa&#=
39;. quSDaq ba&#39;choH Sa&#39;. vajar bejchoH Sa&#39;. tlhoy&#39; bejtaH v=
ajar &#39;ach Sa&#39; leghlaH.</p></blockquote>
<p>After having {bej} used this way often in the story, &quot;facing the wa=
ll&quot; comes very easily to mind. I hope it isn&#39;t an abuse of the wor=
d&#39;s true meaning.</p>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>jatlh qImyal, =ABqanoHHa&#39;pu&#39;, vajar HoD. qIQmeH yaSpu&#39;wI&#39=
; DaponlaH &#39;e&#39; vIloybe&#39;. &#39;et tach boQaw&#39;pu&#39; ja&#39;=
 HungpInwI&#39;. bIHem&#39;a&#39;?=BB</p></blockquote>
<p>tach Qaw&#39;pu&#39; &#39;e&#39; buSlaw&#39; HungpIn. raSmeyvetlh SaHqu&=
#39;ba&#39; jay&#39;! ram&#39;a&#39; Heghbogh negh?</p>
<p>**<br>{ja&#39;} isn&#39;t being used the way I expect that it should her=
e: {boQaw&#39;pu&#39;} has the wrong prefix for it to be reported speech.</=
p>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>&#39;et tach SaH&#39;a&#39; Sa&#39;? QaSDaj nawlogh luQaw&#39;ta&#39; je=
.</p></blockquote>
<p>tu&#39; je vajar. maj.</p>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>jatlh vajar, =ABqIQchoHmeH vIponbe&#39;. qIQrup chaH. &#39;eb vInob neH.=
=BB<br><br>jatlh qImyal, =ABQupwI&#39;pu&#39;vaD &#39;eb Danobmo&#39; loQ b=
Inoy. pIj nInaD nItoy&#39;pu&#39;bogh beqpu&#39;.=BB<br><br>noy&#39;a&#39; =
vajar? machmo&#39; Dugh &#39;ej pIj Dalmo&#39; Qu&#39;meyDaj, reH vajar toy=
&#39; beqpu&#39; Qup, beqpu&#39;&#39;e&#39; lajHa&#39;ta&#39;bogh latlhpu&#=
39; je. ghojmoHtaH vajar. ghojmoH &#39;e&#39; tIv &#39;ej ghojwI&#39;pu&#39=
;Daj SaHqu&#39;.</p>

</blockquote>
<p>maj. ja&#39; vIttlhegh lI&#39; =ABghojwI&#39;pu&#39;lI&#39; tISaH=BB.</p=
>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>pIj Dujmey potlh toy&#39;choH, vajar toy&#39;pu&#39;DI&#39;. chaHmo&#39;=
 Hem vajar. jatlh =ABvIvuvmo&#39; &#39;ej vIghongbe&#39;mo&#39; batlh mutoy=
&#39;.=BB </p></blockquote>
<p>vuvbe&#39; qImyal &#39;ej ghong, &#39;e&#39; chuplaw&#39; vajar.</p>
<blockquote style=3D"BORDER-LEFT:#ccc 1px solid;MARGIN:0px 0px 0px 0.8ex;PA=
DDING-LEFT:1ex" class=3D"gmail_quote">
<p>mIwmeyDaj ghojwI&#39;pu&#39;Daj je DelmeH vajar yu&#39;choH qImyal. pegh=
mey bIHbe&#39;mo&#39; jatlhqang vajar. &#39;op mIwmeyDaj Ho&#39; qImyal. &#=
39;oy&#39;taH vajar volchaHDu&#39; &#39;ach ghu&#39;vam SIQlaHbej.</p>

</blockquote>
<p>wej qImyal Dup vIyaj. peghDaj ghojpu&#39; Qa&#39;bar &#39;e&#39; Sovbe&#=
39;&#39;a&#39;?</p>
<p>-- ghunchu&#39;wI&#39;</p>

--14dae9340aaf94071a04c6121aae--


--===============1354737652517686841==
Content-Type: text/plain; charset="us-ascii"
MIME-Version: 1.0
Content-Transfer-Encoding: 7bit
Content-Disposition: inline

_______________________________________________
Tlhingan-hol mailing list
Tlhingan-hol@stodi.digitalkingdom.org
http://stodi.digitalkingdom.org/mailman/listinfo/tlhingan-hol

--===============1354737652517686841==--


home help back first fref pref prev next nref lref last post