[92832] in tlhIngan-Hol
Re: [Tlhingan-hol] nuq bop bom: 'ay' wa'vatlh javmaH: wovqu'
daemon@ATHENA.MIT.EDU (ghunchu'wI' 'utlh)
Thu Apr 12 15:22:15 2012
In-Reply-To: <6.2.5.6.2.20120409151402.07d75050@flyingstart.ca>
From: "ghunchu'wI' 'utlh" <qunchuy@alcaco.net>
Date: Thu, 12 Apr 2012 15:21:31 -0400
To: Klingon language email discussion forum <tlhingan-hol@kli.org>
Errors-To: tlhingan-hol-bounces@stodi.digitalkingdom.org
On Mon, Apr 9, 2012 at 7:21 PM, Robyn Stewart <robyn@flyingstart.ca> wrote:
> nuq bop bom 'ay''a' Hut
ratlhjaj 'ay''a' puS. lut vIlaD 'e' vItIvbej, 'a buy'choH yabwIj.
ngoDmey potlh vIlIj 'e' vIHaj. 'ej Soj bopbogh bom vISov vIneH.
> 160
>
> wovqu'
"o/` nI'be' yInmaj..."
> tachDaq pay' jatlh ghutar, =93pebej!=94 vajar 'emDaq SIq.
<bej> vIlaj 'ach mu' nIv vIneH. chaq DIvI' Hol qech vIbuSHa'nIS 'ej
mu'vam lo''e' vIbuSnIS. Voragh, chovnatlh lI' Datu''a'? QoywI' mojlaH
'IjwI'; leghwI' mojlaH'a' bejwI''e'? bejlu'pa', leghnISlu''a'?
...I mean, are there canon examples of how {bej} works? Can you
"watch" something before you see it? If you just "watch" in general,
what does it imply?
> bejmeH tlhe'egh
> vajar. Hovmey cha'taH Qorwagh'a' 'ach Hovmey tlhopDaq HuSlaw' *Dugh*.
> tachDaq tlham tu'lu'mo' lolHa'law' *Dugh*. torchu'pu' 'ej bIngHey bej 'et.
> tlham Hutlhmo' logh, ram.[241]
(Donbe'chugh cha' Duj Dungmey, ramqu'. 'ach lolwI' lurgh rap jIQIjlaH.
tlham ngeb SIgh qIb peQ chem. ma'chuqbe'chugh, Duj tlhe'moH peQ chem
'e' nID.)
> SomDajDaq yIt wovmoHwI'mey qengbogh nuvpu'.
> wovqu' wovmoHwI'meyvetlh. wovmoHwI'mey motlh bIHbe' pay' 'e' tlhoj vajar.
> pe'meH Sechmey bIH.
While it seems overly literal now that I consider it, {pe'meH Sech} is
exactly the idea I got two sentences ago.
> *Dugh* lulaghchoHpu' jonwI'pu'. pay' pur vajar 'ej
> HughDaq chuS tlhuH.
>
> =93Qo'!=94 jatlh Hota'ro'.
>
> jatlh qaH'eng, =93peleS. poS HanDogh luchev neH. qaStaHvIS yaH poHwIj
> peQchem lIngwI' wIngaDmoHta'."
tagha'!
> "nubmo' bIQSIp ngaSwI' *veS* SomDaq wIHIjbe'.
> *veS* pIrmuSDaq 'uchchugh luHwI' tIHmey,
(I'm probably going to find myself saying "yanker beams" at
inopportune moments.)
> *Dugh* ngaSlaH *veS* pIvchem. cha'
> rep pIq gharben cha' wIghoSchoH. chorgh rep pIq wIpaw. pa' tejvaD luch
> wIHIjlI' ghIq Qo'noS wIghoS.=94
>
> =93chong!=94 jatlh ghutar. "wo' vergh vI'av."
(chonglaw' je *Dugh*.)
> =93maj,=94 jatlh vajar, 'ach DujDaj lupe'lI'mo' loghSutmey tuQtaHbogh nuv=
pu'
> bItbej. yajHa'be' qImyal DaH 'e' Sov vajar. vajar tojpu' 'ej buQpu' 'e' n=
ID.
SImwI' wIH ghaH bu'vetlh'e'.
> jonwI' ghaHmo' Hota'ro' bang'e' *Dugh* Dotlh ja' 'e' Sov qImyal. vaj
> Hota'ro' ghaH je voqHa' vajar 'e' chup.
(yeqchugh Hoch nIv ghu', 'e' chup <qama' wIv> nger.)
> wanI'vam rurbogh wanI'meymo',
> loghDaq yIntaH vajar 'ej Duj mach ra'taH. woQ Quj muSchu'. Suv neHchugh v=
ay'
> vaj yISuv!=94
choH mu'tlhegh Qav, tlhetlhtaHvIS. Right now, it says "If someone
wants to fight, fight them!" (using the neuter singular pronoun). Is
that what you intended? 'ej bertlham yot "-vetlh.
> ja'chuqlaw'taH Hota'ro' qaH'eng je. latlh raSDaq taghlaw'pu' mu'qaD veS,
> jeStaH ghutar 'ach mu'mey QoylaHbe'mo' vajar 'ovlaHbe'. mogh 'ej qejchoH.
> tachDaq ratlh neHbe'. QumwI' ghajbe' 'e' tlhoj. tatlhlu'be'pu'. jatlh,
> =93Hota'ro', QumwI'lIj DaghajtaH'a'?=94
>
> jatlh Hota'ro', =93ghobe'. jIchechtaHvIS vIchaghlaw'pu', 'ach *Dugh*Daq
> vISambe'pu'.=94
(ngoD Daj vItu'. wa'maH ben QumwI' vIqengbe'. DaHjaj vIHutlhchugh
jItuQchu'be' 'e' rur.)
> jatlh qaH'eng, =93naDev Qapbe'.=94 Hung pat bopbogh mu'mey jatlh ghIq
> QumwI'Daj lel. vajarvaD nob.
>
> nobHa' vajar. jatlh =93jIHvaD Hung yIrI'. DorwI' vIpoQ.=94
>
> rI' qaH'eng, ghIq jatlh, =93ghoSlI'.=94 chuSqu'choHpu' mu'qaD veS. Soj
> lujaDtaH 'op jeSwI'pu'. qejmo' vajar tIvbe'.
mu'qaD veS qu' tIvlaHbe'chugh, tlhoy berghba'...'ach DujwIj'e' laghlu'be'.
> Hu' 'ej tachvo' yIt. tugh chol
> be'. wuSDaj rIQmo' ghov. be'tlhar ghaH.
>
> =93vajar HoD,=94 jatlh, =93DorwI'lI' jIH. nuq wIghoS?=94
>
> SuchwI' chaw'Daj much vajar. jatlh, =93pa'wIjDaq. 'oHtaHbogh Daq
> vISovbe'.=94[114]
<nuq wIghoS> jatlhta' ghelwI'. <pa'wIj> jatlh jangwI' 'e' vIpIH.
lughbe'law' <-Daq>.
ghaytan mu'tlhegh Qavmo' bep 'op, 'ach pabHeyDaj vIlaj jIH. chaq latlh
lajwI' tu'lu'be'.
> SuchwI' chaw' nuDbe' be'tlhar. jatlh, =93QongwI' pa' mIch cha'Daq tu'lu'.
> Ha'.=94
...chay' Daq SovtaH?
> pa'Daq vajar Dor 'a lojmIt lupawpu'DI' mevbe'. QongDaqDaq tlhej. tugh
> qejbe'choH vajar.
Do' ghaH.
" o/` maSuv, manong..."
-- ghunchu'wI'
_______________________________________________
Tlhingan-hol mailing list
Tlhingan-hol@stodi.digitalkingdom.org
http://stodi.digitalkingdom.org/mailman/listinfo/tlhingan-hol