[2566] in tlhIngan-Hol

home help back first fref pref prev next nref lref last post

The Heart Sutra

daemon@ATHENA.MIT.EDU (daemon@ATHENA.MIT.EDU)
Mon Jan 17 03:11:49 1994

Reply-To: "Klingon Language List" <tlhIngan-Hol@klingon.East.Sun.COM>
From: jrk@sys.uea.ac.uk
To: "Klingon Language List" <tlhIngan-Hol@klingon.East.Sun.COM>
Date: Sun, 16 Jan 94 21:30:24 GMT


Here is a Klingon rendition of the Heart Sutra, a Buddhist text dating
from the 4th century C.E.  My translation is based on Conze's translation
of the Heart Sutra into English.

Because the sutra refers to certain classifications of reality which would
be well-known to its original audience, but not perhaps to readers here, I
have included some explanatory footnotes (in Klingon).  I have stopped short
of attempting to translate Conze' entire commentary.

I'm sure there are many errors in my grammar, or better ways of expressing
things which I failed to discover.  Comments welcome.  I'd be interested to
know how much sense it makes to those unfamiliar with the English version.

BTW, I'm sure there is a word for "fear" or "being afraid" (I remember
seeing somewhere that "I am afraid" is grammatically correct but culturally
taboo), but I couldn't find it.

Proper names are transliterated and marked by *...*, untranslated words are
marked by <...>.

--                      ____
Richard Kennaway      __\_ /    School of Information Systems
jrk@sys.uea.ac.uk     \  X/     University of East Anglia
                       \/       Norwich NR4 7TJ, U.K.


botlh ghItlh
============

bang 'oHbogh valchu'qu'taHghach pequvmoH 'ej pevan.

Hoch juSta'bogh valchu'qu'taHghach  HeDaq Hop lengtaHneS *'avaloQIta'*.

Daqvo' jen nejtaH ghaH.

vagh DImey [1] neH leghbej ghaH 'ej chImtaHqu' bIH 'e' leghchu'ta' ghaH.

naDev, *SarIputra'*, chImtaHghach 'oH chentaHghach'e' 'e' chentaHghach
'oHbej chImtaHghachna''e'.

chentaHghach pImHa' chImtaHghach 'ej chImtaHghach pImHa' chentaHghach.

chentaHghach 'oHDI' vay'e', chImtaHghach 'oH. chImtaHghach 'oHDI' vay'e',
chentaHghach 'oH.

teH 'oH chentaHghachDaq 'ej HottaHghachDaq 'ej tu'taHghachDaq 'ej DujDaq
'ej buStaHghachDaq.

naDev, *SarIputra'*, HochDaQ ghItlh chImtaHghach. narghbe' bIH. mevbe'
bIH. quvHa'be' bIH. quvbe' bIH. naQHa'be' bIH. naQbe' bIH.

vaj, *SarIputra'*, chImtaHghachDaq ngab chentaHghach. ngab HottaHghach.
ngab tu'taHghach. ngab Duj. ngab yab.

ngab mIn, ngab teS, ngab ghIch, ngab nuj, ngab porgh, ngab yab. [2]

ngab chentaHghachmey, ngab chuSmey, ngab pIwmey, ngab yuchmey, ngab
HotmoHghachmey, ngab yabDochmey. [3]

ngab mIn De' 'ej ngab vagh latlh. [4]

taHbe' jIvtaHghach. mevbe' jIvtaHghach. maHcha' mIrmeyDaq teH taHbe'ghach
'ej mevbe'ghach. [5] vaj taHbe' ragh 'ej Hegh. mevbe' ragh 'ej Hegh.

ngab bech, ngab tagh, ngab mev, ngab He. [6]

ngab Qub, ngab Qapla', ngab luj.

vaj, *SarIputra'*, Qapla'Daj Qorghbej 'ej valchu'qu'taHghachDaq wuv. 'e'mo'
QubHa' 'ej <fear>Ha' 'ej QIHmoHghachbogh Hoch chargh *boDISatva'*. vaj
*nIrvana'* SIch.

Narghbogh wej poHmeyDaq Hoch *bu'Da'*pu'  valchu'qu'taHghachDaq Qam chaH.
vaj yab naQ lugh pup wov chavchu'

vaj valchu'qu'taHghach yIyaj. ghItlhta'ghach Dun 'oH. SovtaHghach Dun
ghaj 'oH. 'oH QaQ law', Hoch QaQ puS. QIv ghItlh pIm. bechtaHghach Qaw'
'oH. luj chay'

ghItlhvam chenmohta' valchu'qu'taHghach. "jaHta'. jaHta'. juSta'. Hoch
juSta'. vemta'bej. vanqu'."

naQ valchu'qu'taHghach.

----

[1] vagh DImey bIH chentaHghach'e' 'ej HottaHghach'e' 'ej tu'taHghach'e'
'ej Duj'e' 'ej buStaHghach'e'. Hoch ngaS vagh DImey.

[2] porgh nochmey buv mInvam 'ej vagh latlhvetlh. jav noch ponglu'.

[3] jav noch vangtaHghach bIH chentaHghachmey 'ej vagh latlh.

[4] jav noch De' tu' jav noch.

[5] maHcha' mIrmey 'oH ghItlhvam maHcha' mIrmey ponglu'. jIvtaHghach 'oH
mIr wa'DIch. San chenmoHghach 'oH mIr cha'DIch. QubtaHghach 'oH mIr
wejDIch. pong 'ej chentaHghach 'oH mIr loSDIch. jav noch 'oH mIr
vaghDIch. HottaHghach 'oH mIr javDIch. SaHtaHghach 'oH mIr SochDIch.
neHtaHghach 'oH mIr chorghDIch. HumtaHghach 'oH mIr HutDIch. mojtaHghach
'oH mIr wa'maHDIch. boghta'ghach 'oH mIr wa'maH wa'DIch. raghtaHghach 'ej
HeghtaHghach 'oH mIr wejDIch. mIr chenmoH mIr. yIn ghoDaq lengtaHghach
mevHa'taH yoq 'ej Dep QIv.

[6] loS teHtaHghach'e' batlh 'oH ghItlhvam bechmoH Hoch 'e' 'oH
teHtaHghach batlh wa'DIch. neHtaHghachmo' bechmoH Hoch 'e' 'oH
teHtaHghach batlh cha'DIch. mev bechtaHghach 'e'mo' mev neHtaHghach 'e'
'oH teHtaHghach batlh wejDIch. mev bechtaHghach net chavlaH 'e' 'oH
teHtaHghach batlh loSDIch.


home help back first fref pref prev next nref lref last post