[2419] in tlhIngan-Hol
HenrIy vahg
daemon@ATHENA.MIT.EDU (daemon@ATHENA.MIT.EDU)
Mon Dec 27 19:20:19 1993
Reply-To: "Klingon Language List" <tlhIngan-Hol@klingon.East.Sun.COM>
From: pub396@idptv.idbsu.edu (David Barron)
To: "Klingon Language List" <tlhIngan-Hol@klingon.East.Sun.COM>
Date: Mon, 27 Dec 1993 16:48:25 -0700 (MST)
Okay here goes.
Henry V scene 1, act 1.
I took and assimulated the suggestions that I recieved from my last post of
HenrIy vagh.
NOTES:
My Middle English/ Olde English is not too good thus I *DID* have some
trouble understanding EXACTLY what some things ment in the play. So If
you see my confusion point it out to me and I will correct it.
I also found translating some things VERY difficult and I put a (?)
question mark by those passages. Let me know if they dont translate
well and ,of course, offer a suggestion.
I wanted to get more literal and not leave anything out (unlike my first
attempt).
This is open for all to critique so have at it.
-----------------------------------------------------------------------------
wanI'vamDaq jeSbogh nuvmey
jatlhwI'
ta' HenrIy vagh / HarIy'
jaw ghIlaw'cheSter }
jaw beDvoD } ta' loDnI'pu'
jaw tlher'enSe' }
jaw 'eQter } ta' vav loDnI'
jaw yorgh } ta' loDnI''a'
joH SaSbury
joH wetlhmo'lan
joH worIq
joH HuntIngton
qeSwI''a' qanta'burIy
qeSwI' 'I'lay'
joH rIchargh qambIj }
jaw HenrIy SI'Qup } ta' HenrIy lujey luneH
qaH tomaS ghey }
qaH tomaS 'e'pIng'am }
HoD vu'elen } ta' HenrIy mangghom yaSpu'
HoD ghow'er }
HoD jeymIy' }
HoD maqmoreS }
jon bey'taS }
'aleQ'anDar qorgh }ta' HenrIy mangghom SuvwI'pu'
may'qel wil'ImS }
barDov }
nIm } nuvmay'e' lutlha'bogh ta' HenrIy mangghom
pIStal }
loDHom }
jabwI' } 'IyStIq tach be'jabwI', be'nal QIqlIy' ghaHta'
'ach DaH pIStal be'nal
maqwI'
DIvI' voDleH char'elIS
lu'IS char'elIS puqloD
jaw' burghanDI'
jaw 'orlIyneS
jaw berI'teyn
jaw burbon
char'elIS De'la'beretlh } DIvI' chut qumwI'
ghanpe'rey' } jaw
ramures } jaw
Harvelur qumwI'
monjoy' maqwI'
Duy'a'
*mISter* le' ver } DIvI' suvwI'
'Izebel } DIvI' be'ta'
qaterIn } ta' be'nal
'alIS } qaretIn toywI'
..........................................................................
lIHbogh 'ay'
jatlhwI': toH naDev Suchjaj qul Qumqa'
'oghHeyghach chal wovqu' SallaHbogh
wo' rurjaj rav, SaHjaj lutghom DameH ta' puqloDpu'
'ej ghurtaHbogh Daqvam luleghjaj voDleHpu'
qaSDI' wanI'vetlh naDev So'Ha' HarIy'
veS voDlaH rur ghaH 'ej DaSDajDaq lo'beH
targhmey qu' tlheghmeyDaq
Dabogh ghungqu'taHghach'e' 'etlh'e' qul'e' je
'ach tutlhIjneS tlhIH
wo' rurmeH lI'laHbe' ravvam
ravvamDaq leghlu' DIvI' puH'a' net ta'laH'a'
'ajInqor Hajqu'bejghach ngaSlaH'a' ravvam
lut'a'vam ja'qa'meH lo'laHbe' jIH Hoch je ?
vaj pung ghoghaj
lut'a'vam luleghbejjaj yabmeyraj
pa'HomvamDaq ngaS cha' wo'mey HoSqu' 'e' yIel
wo''a'meyvam jojDaq 'oHtaH bIQtIq'a''e'
'ej boQmeH Dochmey boleghbejlaHbe'bogh lo'jaj yabmeyraj
muqengbogh Ha'DIbaHmey DIjatlhDI' tIlegh
yav HevbeHtaHDaq qIp qamDu'Daj Hem
vaj DaH voDleH chenmoHmeH QubtaHghach bolo'nIS
naDev pa' je ghoS chaH 'ej qaStaHvIS poH
poH mach choH DISmey law' ta'mey
qunvamDaq vIjeS jatlhwI' 'e' tuchaw'
jIjatlhtaHvIS Sutuv 'e' vIthlob
wanI'vam wIQIjbogh boQoyDI' 'ej bonoHDI'
wanI'vamDaq wIQIjbogh pung ghoghaj
I.1
'el qanta'burIy qeSwI''a' 'I'lay' qeSwI' je
qanta'burIy:
joHwI' qaja'
chutvam luchenqa'moH vay'
mISqu'ba'ghachmo' poH chuS je
qaSDI' voDleH Qav DIS wa'maH wa'DIch
chutvetlh lIjlu'
'I'lay':
juHwI' DaH chay' chutvam wISuv
qanta'burIy:
wIqImnIS
Qapchugh chutvam vaj Dochmey wIghajbogh bID wIghajbe'
puH'a''e' nobta'bogh loDpu' quv nunge' chutvam
wa'maH vagh joHpu'
wa'maH vagh SuvwI'pu' quv
javSaD cha'vatlh muvmoHwI'pu'
DIS Hoch wa'SaD DeQmey Hevbej ta'ma'
ja' chut
'I'lay' :
tlhutlhqu' 'oH
qanta'burIy:
ngaSwI' Hoch je tlhutlhbej
'I'lay' :
chay' chutvam wIbot
qanta'burIy:
quv pung je ghajbej voDlaH
'I'lay' :
'ej lalDan quv parHa' ghaH
qanta'burIy:
QuptaHvIS ghaH 'IplaHghach ghajbe'
vavDaj porghvo' ghoSDI' tlhuH
vaj Hegh Ha'DIbaH Dalaw'ghachDaj je
qaSDI' lupvam ghaHvo' lo'taHvIS QIghpej
qabtaHghach Huplaw'ta' veqlargh
vaj chal charghmeH ratlhpu' QI'tu' rurbogh porghDaj'e' neH
nom chenta' valqu'wI'
not SoDDaq qaSpu' choHmut (choH-mut)
Qaghmey Say'moHpu' wanI'vetlh
voDleH quS ba'ta'DI' ghaH vaj
Qaw'pu' lobHa'taHghach'e' rurbogh ghargh
'I'lay':
choHvammo' quvmoH maH
qanta'burIy:
ghaH yIQoy 'ach QI'tu'Daq ghoSnIS meqtaHghachlIj
'ej DaHo'taHvIS qeSwI''a' quv ghaHchoH DaneH voDleH
'ach 'e' Dajatlh
Dochmey ram ngach 'e' DaQoy
ghu'meyvetlh HaDta' ghaH net Har
Suv jatlhDI' ghaH vaj (music)Daq may' qu' munob
gharDaq DaqImmoH 'ej
mISta'a'' tlhegh QeyHa'moHlaH ghaH
ngeD wanImeyvam ta'meH ghaH (?)
vaj yopwaHDaj tuQ ghaH 'e' rur wanI'meyvam
ja'DI' ghaH vaj tamchoHqu' muD
yuch mu'tlheghmeyDaj nIHmeH
nuvpu' Qoy'wI'Daq loStaH tamqu'ghach
vaj yIn nger Saw leghlaHbe'pu' Dochmeyvetlh 'e' ta'lu'taHvIS
ghurchu'pu' 'ongbejghachDaj
qanta'burIy:
ta'be'mo' vangta'ghach ghajbe'bogh wanI'mey teHbej 'oH
vaj chay' p qanta'burIy:
'oSwI' wISovmeH DaH maghoSnIS
jatlhlaHpa' DIvI'ngan Dochmey ja'bogh vISov
'e' vISuD
'I'lay':
qaloS
Dochmey jatlhta'b