[2419] in tlhIngan-Hol

home help back first fref pref prev next nref lref last post

HenrIy vahg

daemon@ATHENA.MIT.EDU (daemon@ATHENA.MIT.EDU)
Mon Dec 27 19:20:19 1993

Reply-To: "Klingon Language List" <tlhIngan-Hol@klingon.East.Sun.COM>
From: pub396@idptv.idbsu.edu (David Barron)
To: "Klingon Language List" <tlhIngan-Hol@klingon.East.Sun.COM>
Date: Mon, 27 Dec 1993 16:48:25 -0700 (MST)


Okay here goes.
 
Henry V scene 1, act 1.
 
I took and assimulated the suggestions that I recieved from my last post of 
HenrIy vagh.
 
NOTES:
My Middle English/ Olde English is not too good thus I *DID* have some
trouble  understanding EXACTLY what some things ment in the play. So If 
you see my confusion point it out to me and I will correct it.
 
I also found translating some things VERY difficult and I put a (?) 
question mark by those passages.  Let me know if they dont translate
well and ,of course, offer a suggestion.
 
I wanted to get more literal and not leave anything out (unlike my first
attempt). 
 
This is open for all to critique so have at it.
-----------------------------------------------------------------------------
 
    wanI'vamDaq jeSbogh nuvmey
 
          jatlhwI'
 
          ta' HenrIy vagh / HarIy'
          jaw ghIlaw'cheSter     }
          jaw beDvoD             } ta' loDnI'pu'
          jaw tlher'enSe'        }
 
          jaw 'eQter             } ta' vav loDnI'
 
          jaw yorgh              } ta' loDnI''a'
 
          joH SaSbury
          joH wetlhmo'lan
          joH worIq
          joH HuntIngton
          qeSwI''a' qanta'burIy
          qeSwI' 'I'lay'
 
          joH rIchargh qambIj           }
          jaw HenrIy SI'Qup             } ta' HenrIy lujey luneH
          qaH tomaS ghey                }
 
          qaH tomaS 'e'pIng'am          }
          HoD vu'elen                   } ta' HenrIy mangghom yaSpu'
          HoD ghow'er                   }
          HoD jeymIy'                   }
          HoD maqmoreS                  }
 
          jon bey'taS              }
          'aleQ'anDar qorgh        }ta' HenrIy mangghom SuvwI'pu'
          may'qel wil'ImS          }
 
          barDov     }
          nIm        } nuvmay'e' lutlha'bogh ta' HenrIy mangghom
          pIStal     }
          loDHom     }
 
          jabwI' } 'IyStIq tach be'jabwI',  be'nal QIqlIy' ghaHta'
                    'ach DaH pIStal be'nal
 
          maqwI'
 
          DIvI' voDleH char'elIS
          lu'IS   char'elIS puqloD
          jaw' burghanDI'
 
          jaw 'orlIyneS
          jaw berI'teyn
          jaw burbon
          char'elIS De'la'beretlh } DIvI' chut qumwI'
 
          ghanpe'rey'        } jaw
          ramures            } jaw
 
          Harvelur qumwI'
 
          monjoy'  maqwI'
          Duy'a'
          *mISter* le' ver } DIvI' suvwI'
 
          'Izebel  } DIvI' be'ta'
 
          qaterIn } ta'  be'nal
 
          'alIS   } qaretIn toywI'
..........................................................................
 
 
lIHbogh 'ay'
 
jatlhwI': toH naDev Suchjaj qul Qumqa'
          'oghHeyghach chal wovqu' SallaHbogh
          wo' rurjaj rav,  SaHjaj lutghom DameH ta' puqloDpu'
          'ej ghurtaHbogh Daqvam luleghjaj voDleHpu'
          qaSDI' wanI'vetlh naDev So'Ha' HarIy'
          veS voDlaH rur ghaH 'ej DaSDajDaq lo'beH
          targhmey qu' tlheghmeyDaq
          Dabogh ghungqu'taHghach'e' 'etlh'e' qul'e' je
          'ach tutlhIjneS tlhIH
          wo' rurmeH lI'laHbe' ravvam
          ravvamDaq leghlu' DIvI' puH'a' net ta'laH'a'
          'ajInqor Hajqu'bejghach ngaSlaH'a' ravvam
          lut'a'vam ja'qa'meH lo'laHbe' jIH Hoch je           ?
          vaj pung ghoghaj
          lut'a'vam luleghbejjaj yabmeyraj
          pa'HomvamDaq ngaS cha'  wo'mey HoSqu' 'e' yIel
          wo''a'meyvam jojDaq 'oHtaH bIQtIq'a''e'
          'ej boQmeH Dochmey boleghbejlaHbe'bogh lo'jaj yabmeyraj
          muqengbogh Ha'DIbaHmey DIjatlhDI' tIlegh
          yav HevbeHtaHDaq qIp qamDu'Daj Hem
          vaj DaH voDleH chenmoHmeH QubtaHghach bolo'nIS
          naDev pa' je ghoS chaH 'ej qaStaHvIS poH
          poH mach choH DISmey law' ta'mey
          qunvamDaq vIjeS jatlhwI'  'e'  tuchaw'
          jIjatlhtaHvIS Sutuv 'e' vIthlob
          wanI'vam wIQIjbogh boQoyDI' 'ej bonoHDI'
          wanI'vamDaq wIQIjbogh pung ghoghaj
 
I.1
 'el  qanta'burIy qeSwI''a'  'I'lay' qeSwI' je
 
 qanta'burIy:
          joHwI' qaja'
          chutvam luchenqa'moH vay'
          mISqu'ba'ghachmo' poH chuS je
          qaSDI' voDleH Qav DIS wa'maH wa'DIch
          chutvetlh lIjlu'
 
'I'lay':
          juHwI' DaH chay' chutvam  wISuv
 
 qanta'burIy:
          wIqImnIS
          Qapchugh chutvam vaj Dochmey wIghajbogh bID wIghajbe'
          puH'a''e' nobta'bogh loDpu' quv nunge' chutvam
          wa'maH vagh joHpu'
          wa'maH vagh SuvwI'pu' quv
          javSaD cha'vatlh muvmoHwI'pu'
          DIS Hoch wa'SaD DeQmey Hevbej ta'ma'
          ja' chut
 
'I'lay' :
          tlhutlhqu' 'oH
 
qanta'burIy:
          ngaSwI' Hoch je  tlhutlhbej
 
 'I'lay' :
          chay' chutvam wIbot
 
 qanta'burIy:
          quv pung je ghajbej voDlaH
 
 'I'lay' :
          'ej lalDan quv parHa' ghaH
 
qanta'burIy:
         QuptaHvIS ghaH 'IplaHghach ghajbe'
         vavDaj porghvo' ghoSDI' tlhuH
         vaj Hegh Ha'DIbaH Dalaw'ghachDaj je
         qaSDI' lupvam ghaHvo' lo'taHvIS QIghpej
         qabtaHghach Huplaw'ta' veqlargh
         vaj chal charghmeH ratlhpu' QI'tu' rurbogh porghDaj'e' neH
         nom chenta' valqu'wI'
         not SoDDaq qaSpu' choHmut  (choH-mut)
         Qaghmey Say'moHpu' wanI'vetlh
         voDleH quS ba'ta'DI' ghaH vaj
         Qaw'pu' lobHa'taHghach'e' rurbogh ghargh
 
'I'lay':
         choHvammo' quvmoH maH
 
qanta'burIy:
         ghaH yIQoy 'ach QI'tu'Daq ghoSnIS meqtaHghachlIj
 
         'ej DaHo'taHvIS qeSwI''a' quv ghaHchoH DaneH voDleH
         'ach 'e' Dajatlh
         Dochmey ram ngach 'e' DaQoy
         ghu'meyvetlh HaDta' ghaH net Har
         Suv jatlhDI' ghaH vaj (music)Daq may' qu' munob
         gharDaq DaqImmoH 'ej
         mISta'a'' tlhegh QeyHa'moHlaH  ghaH
         ngeD wanImeyvam ta'meH ghaH                  (?)
         vaj yopwaHDaj tuQ ghaH 'e' rur wanI'meyvam
         ja'DI' ghaH vaj tamchoHqu' muD
         yuch mu'tlheghmeyDaj  nIHmeH
         nuvpu' Qoy'wI'Daq loStaH tamqu'ghach
         vaj yIn nger Saw  leghlaHbe'pu' Dochmeyvetlh 'e' ta'lu'taHvIS
          ghurchu'pu' 'ongbejghachDaj
 
qanta'burIy:
          ta'be'mo' vangta'ghach ghajbe'bogh wanI'mey   teHbej 'oH
          vaj chay' p  qanta'burIy:
          'oSwI' wISovmeH DaH maghoSnIS
          jatlhlaHpa' DIvI'ngan Dochmey ja'bogh vISov
          'e' vISuD
 
  'I'lay':
          qaloS
          Dochmey jatlhta'b


home help back first fref pref prev next nref lref last post